Bu da Geçecek eTwinning Projesi
Özet
Bu da Geçecek Projesi 2 okul rehberlik ve psikolojik danışman tarafından yürütülen, ulusal bir projedir. Projeye ilkokul 4.sınıf öğrencilerinden, toplam 20 öğrenci katılmıştır. 2020-2021 Eğitim Öğretim yılı Eylül ayında başlayarak, Ocak 2021 tarihinde sona ermiştir. MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Genel Müdürlüğü tarafından bu yıl için belirlenen 2 genel hedef olan psikolojik sağlamlık ve bilinçli teknoloji kullanımını kapsamaktadır. MEB tarafından verilen salgın hastalık psikososyal müdahale programı, dijital olarak yeniden tasarlanarak, zoom kullanılarak uygulanmıştır. Drama, oyun terapisi, grupla rehberlik çalışmaları, hikaye terapisi, bitmoji sunumları, mindfulnes nefes egzersizleri, yaratıcı yazı, şiir yazma, öğretmen sunumları ve öğrencilerin hazırladıkları sunumlar gibi yenilikçi ve yaratıcı yöntemler kullanılarak belirlenen hedeflere ulaşmak için çalışılmıştır.
Öğrencilere şifre ve kullanıcı adları verilmiştir. Twinspace bölümünü kullanmaları, çalışmalarını kendilerinin yüklemeleri ve forum bölümünde verilen görevleri yapmaları sağlanmıştır. Proje sürecinde öğrenciler farklı web2 araçlarını kullanmışlardır.
Akran öğrenmesi ve değerlendirmesinin de yapıldığı projede, güvenli internet-dezenformasyon, iyileştirici hikaye, proje genel değerlendirmesi adı altında 3 farklı değerlendirme yapılmıştır.
Bu değerlendirme sonuçları, öğrenci ve velilerden gelen geri bildirimler projenin amacına ulaştığını göstermiştir.
Psikolojik sağlamlık kavramının ilkokul düzeyinde kazandırılmasının planlanarak çalışıldığı, değerlendirilmesinin yapıldığı, aynı zamanda 21.yy becerisi olarak kabul edilen dijital yetkinliklerinin geliştirirken, güvenli internet, dezenformasyon, siber zorbalık ve bilinçli teknoloji kullanma yetkinliklerinin çalışıldığı bir proje olması bakımından alana katkı sağlayacağı ve bu tür çalışmaların devam etmesinin de önemli olduğu düşünülmektedir.
Giriş
Kuramsal Çerçeve
Psikoeğitim, ilkokul yıllarından başlayarak üniversite yıllarına kadar devam edebilecek olan bir “Psikolojik farkındalık” eğitim programıdır. Psikoeğitim daha yaşamın ilk yıllarında yerleşmesi gereken “Kendine ve çevreye karşı bireysel sorumluluk, başkalarıyla sağlıklı bir iletişim ve empati kurma, kendini ve çevresini sağlıklı bir şekilde anlama ve adlandırma, geleceğini sağlıklı bir birey olarak kurabilme, kendi yeteneklerini tanıyıp anlayarak ileride buna bağlı olarak “bilinçli seçimler” yapabilme konularını içerir. (Jacobs ve diğ., 2006).
Bu eğitimler özellikle problemlerin ortaya çıkmasını önlemeye odaklanırlar. Bilgi verme ağırlıklıdır. Üyelerin birbiriyle etkileşimleri önemli olmasına rağmen asıl amaç kendilerine sunulan bilgileri öğrenmeleridir. Belirli beceriler öğretilmeye çalışılır ve problemleri önlemek için çaba sarf edilir (DeLucia-Waack, 2006).
Psikolojik sağlamlık, son zamanlarda önemle üzerinde durulan bir kavramdır. Psikolojik sağlamlık çok zor koşullara karşın kişinin bu olumsuz koşulların üstesinden başarı ile gelebilme ve uyum sağlayabilme yeteneği anlamına gelmektedir. Psikolojik sağlamlık ile ilgili yapılan çalışmalarda, psikolojik sağlamlık düzeyi yüksek bireylerin, karşılaştıkları yoksulluk, şiddet, hastalık ve daha pek çok stresli yaşam olayıyla daha başarılı bir biçimde mücadele ettikleri saptanmıştır. Bu bireylerin aynı zamanda etkili problem çözme yeteneği ve etkili kişiler arası iletişim becerileri gibi olumlu özelliklere sahip olduğu vurgulanmıştır. Benzer olumsuz olaylar yaşayıp da başarısız olmuş bireylerin psikolojik sağlamlık düzeylerinin geliştirilerek, karşılaştıkları sorunların üstesinden daha kolay gelecekleri ya da bu streslerden en az zararla kurtulabilecekleri çalışmalarla ortaya konmuştur. (Öz,2009)
Psikolojik sağlamlık kavramı, yurt dışında farklı risk gruplarında çalışılmasına karşın ülkemizdeki çalışmalar bu anlamda yetersiz kalmıştır. Bu nedenle de ülkemizde bu kavramın önemi henüz tam olarak anlaşılamamıştır. Bu bağlamda düşünülerek çalışmaların planlanması ve uygulanması, koruyucu ruh sağlığı alanında bize önemli kazanımlar sağlayabilir. (Öz,2009)
İnternet, şahısların gelişiminde, sosyal yaşamında, psikolojisinde ve eğitiminde hayatın ayrılmaz bir parçasıdır (BTK, 2014, s. 5).
İnternetin Bilinçli Kullanımı ve Teknoloji Bağımlılığı Çalıştayı Raporu’nda “Toplumun tüm kesimlerinde teknolojinin kullanımı ve özellikle internet kullanımı gittikçe artmaktadır. Bu artış beraberinde internetin bilinçsiz kullanımıyla ilgili sorunları ve bireylerde teknoloji bağımlılığının ortaya çıkma riskini de arttırmaktadır. Bunun için, toplumun tüm kesimlerinde internetin bilinçli kullanımına yönelik bilgilendirici çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu kapsamda okullarda bilgilendirici ve önleyici rehberlik çalışmaları yapılabilir. (BTK, 2014, s. 86)
Projede 2020-2021 Eğitim-Öğretim yılı için MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Genel Müdürlüğü tarafından uygulanması istenen 2 genel hedef; psikolojik sağlamlık ve bilinçli teknoloji kullanımının kazandırılması, ilkokul 4.sınıftan 20 öğrenciye psikoeğitim programı uygulayarak ve bir dizi faaliyetlerle çalışılmıştır.
Proje Hakkında
Proje 2 ilkokul okul rehberlik ve psikolojik danışman tarafından yürütülen bir projedir. Sakarya ve Konya’dan 2 ilkokulun 4.sınıflarından 10’ar öğrenci olmak üzere toplam 20 öğrenci ile yürütülmüştür. Projenin ana hedefi covid-19 sürecinde ihtiyaç duyulduğu MEB tarafından da belirlenerek eğitim programında yer alması istenen, psikolojik sağlamlık ve bilinçli teknoloji kullanımı ile birlikte 21.yy becerileri arasında yer bulanan dijital yetkinliklerinin geliştirilmesidir. 4.sınıf sınıf rehberlik programından da kazanımlar çalışılmıştır. Bununla birlikte Türkçe, Sosyal Bilgiler, Görsel Sanatlar dersleri ile entegre olan çapraz müfredat içeren kazanımlar da yer almaktadır.
Projede belirlenen hedeflere ulaşılması için MEB tarafından yayınlanan psikososyal eğitim üzerinde bir takım değişiklikler yapılarak öğrencilerle dijital ortamda çeşitli web2 araçları ile interaktif çalışmalar yapılmıştır. Buna ek olarak drama, sanat, şiir, hikaye, bitmoji sunumları, bilgilendirici öğretmen sunumu yer almış, öğrencilerin araştırma ve sunum yapmalarına fırsat verecek etkinlikler çalışılmıştır.
E. Sonuçlar
Proje bu yıl MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen 2 genel hedef olan psikolojik sağlamlık ve bilinçli teknoloji kullanımına yönelik yapılmış olup, hikaye terapisi, güvenli ve bilinçli teknoloji kullanımı, proje genel değerlendirme başlıkları halinde 3 değerlendirme yapılmıştır. Değerlendirme amaçlı zoom ile bir bağlantı da yapılmıştır. Öğrenciler projedeki kazanımlarını ifade etmiş, kendilerini projede iyi hissederek çalıştıklarını, üzgün olduklarında yapabileceklerinin farkında olduklarını, internet güvenliği ve sahte haberler hakkında bilgilendiklerini, araştırma yaparak hazırladıkları sunularda çok şey öğrendiklerini, sunum yapmanın da kendilerini özel hissettirdiğini belirten olumlu açıklamalarda bulunmaları öğrencilerin projede hedeflenen becerileri geliştiğini kanıtlamıştır. 20 öğrenci de proje sonuna kadar yapılan çalışmalara istekle katılmaları, görev verilen web2 araçları ile hazırladıkları ürünleri paylaşmaları en güçlü çıktı olmuştur. Velilerin geri iletimleri de proje sürecinin başarısını destekler niteliktedir.
Projede psikolojik sağlamlık hedefine ulaşmak için kullanılan hikaye terapisi amaçlı Nancy Davis ‘in Çocuklar için İyileştirici Hikayeler’ kitabından ‘ Fırtına’ adlı hikayesinin okuma görevi öğrencilere verilmiş, öğrenciler oluşturulan storyjumper web2 aracını kullanmaları için mailleri ile davet edilerek hikayeyi seslendirmişlerdir. Zoom ile yapılan bağlantıda hikaye birlikte dinlenmiş ve tahlili yapılmıştır.
Fırtına hikayesinin değerlendirilmesi için öğrencilerle link paylaşılmıştır.
Fırtına hikayesinden çıkardıkları sonucu forum bölümüne yazmışlardır.
Projedeki 20 öğrencinin de katılımıyla ‘Kendimizi İyi Hissetmek İçin Neler Yapabiliriz?’ konulu, her öğrencinin kendi fikrini söylediği bir sunum hazırlanmış ve yine öğrenciler tarafından seslendirilmiştir. Video haline getirilerek youtube de paylaşılmıştır.
20 öğrencinin de katılımıyla öğrenciler kendimizi daha iyi hissetmek için yapabileceklerimiz hakkında, verilen harflerin de bulunduğu bir resim tasarlayarak ortak bir ürün oluşturmuşlardır.
Güvenli İnternet, dezenformasyon çalışmalarının sonunda öğrencilere https://www.testedich.de/quiz66/quiz/1606837598/Guevenli-Biliim linki verilerek öğrencilerin güvenli internet ve dezenformasyon kazanımları değerlendirilmiştir.
Öğrencilere projede yürütülen faaliyetlere katılımları hakkında yapılan genel değerlendirme link verilerek yapılmıştır.
Her öğrenci bireysel değerlendirmesini anında yaparak, değerlendirme sonucunu da anında görmüştür. Kendileri için yapılan yorumlara da ulaşmışlardır.20 öğrencinin de projede logo yaparak, canlı bağlantılara katıldığını, akrostiş şiir yazdığını, proje hikayesini ve sunumunda görev aldığını ve projede kendisine verilen görevleri yerine getirdiğini belirterek 85-100 arasında puan almış ve forumda paylaşmıştır.
Değerler eğitimine de yer verilen projede akranlarına hoşgörü göstererek iletişim kurma, yapıcı yorumlarda bulunma gibi kazanımların yanı sıra nezaket gösterme üzerinde durulmuştur. Nezaket kuralları başlığı altında yapılan çalışmada, bazı nezaket bildiren ifadeler verilerek, kendilerinin neler ekleyebileceklerinin sorulduğu bir etkinlik yapılmıştır.
Öğrencilere nezaket gösteren sözlerin, nazik ve saygılı davranışların başkalarını mutlu ettiği gibi , bizim de kendimizi iyi hissetmemizi sağlayacağı kavratılmaya çalışılmıştır.
‘Yaşınız ne olursa olsun başkaları için yapabilecek nazik davranışlarınız vardır. İşte bazı fikirler; Birine gülümse, senden istenmeden evde bir iş yap, merhaba demek ve nasıl olduğunu sormak için bir akrabanı ara, daha sonra bulması için küçük kardeşine bir not yaz, çöpü çıkar, birine kapıyı tut, bir arkadaşın için kart yap ve gönder vb.
Bir grup rehberlik projesi olması sebebiyle, projedeki öğrencilerin öncelikle birbirlerini tanıması amaçlanmıştır. Bu gerekçeyle her öğrenci kendini, ailesini, sevdiği yemekleri, yapmaktan hoşlandığı işleri, isminin anlamını, kimin tarafından ve ne sebeple konulduğu gibi bilgileri içeren bir yazıyı, kendi paylaşmak istediği sınırlarını çizerek yazmıştır. Bu görevleri yerine getirirken kendi bitmojisini tasarlamış, adını flamingteks web2 aracı ile yazarak paylaşmıştır. Projede tüm çalışmaların öğrenciler tarafından yapılması istenmiş ve velilerle bu konuda işbirliği yapılmıştır. Bu sebeple web2 araçları ile verilen görevlerin yerine getirilmesi için whatsApp gruplarında ilgili web2 aracının nasıl kullanılacağı ile ilgili videolar paylaşılmıştır.
Grubun birbirini tanıyarak güven ortamı pekiştirilmesi için de wordwall web2 aracı ile bir oyun tasarlanmış ve linki öğrencilerle paylaşılmıştır. Hangi öğrencilerin ne kadar zamanda doğru yanıt verdiği görülmüş, oyun yapılan zoom bağlantısı ile birlikte de oynanmıştır.
Öğrenciler birbirlerinin isimlerini söyleyerek iletişim kurmaları için, her öğrencinin önce dizlerine 2 kere, sonra ellerini 2 kere şaklatarak ve en son olarak da bir elini şıklatıp, önce kendi adını ve sonra projedeki diğer arkadaşının adını söylediği bir drama etkinliği yapılmış, video haline getirilmiştir.
Proje grupları ile yapılan zoom bağlantısı ile Google Earth programı kullanılarak okullarının yerleri gösterilmiştir. İki şehir arasındaki uzaklık, karayolu ve havayolu ile ulaşım süreleri hakkında konuşulmuştur. Google Earth program ile dünyada merak ettiğiniz her yeri görme fırsatına sahip olunacağı da açıklanarak, öğrencilere farklı yerleri araştırarak görme fırsatı sunulmuştur. Okullar arasında çapraz olarak, diğer okulun bulunduğu ili tanıtıcı bir sunum hazırlanması istenmiş 2 öğrenciye istekli olarak katılmıştır. Öğrencilerden Sakarya’da olan, Konya ilini tanıtıcı bir sunum, Konya’daki öğrenci de Sakarya ilini tanıtıcı bir sunum hazırlayarak yapılan zoom bağlantısında sunmuştur. Öğrencilerin araştırma yapma ve farklı yerlerde olan illerin kültürlerini öğrenmeleri sağlanmıştır.
Öğrenciler proje için postermywall programı kullanarak logo tasarlamışlardır. Öğrencilerin farklı programlar kullanarak ve el becerilerini de kullanarak birçok logo tasarladıkları görülmüştür.
Öğrencilerin hazırladıkları logolar okul koridorunda oluşturulan bir panoda paylaşılmıştır. Logo seçimi tricider programı kullanılarak okulda öğrencilere yaptırılmıştır.
Öğrenciler ile ‘deveyi nasıl hendek atlatırsınız?’, ‘samanlıkta iğneyi nasıl ararsınız?’ Diye sorularak en saçma cevapları vermeleri üzerine bir çalışma yapılmıştır. Bazen özgür kalıp saçmalamanın, insana iyi gelebileceğini hissettirmek ve eğlenmek hedeflenmiştir.
Öğrencilere bu dönemde en çok duydukları kelimelerden birini yazmaları için answergarden aracı kullanılmış, yazılan kelimelerin kullanıldığı bir yaratıcı yazı yazmaları istenmiştir.
Yazılar okunarak akran değerlendirmesi yapılmıştır.
‘Mutlu Yaşamak’ adlı kısa bir öykü verilerek öğrencilerin okuması istenmiş ve bu öyküde görüşüne katıldığı kişiyi bulmak için anket yöntemi kullanılmıştır. Hikaye linkte verilmiştir.
MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan ve ilkokul öğrencilerine bu dönemde uygulanması istenen psikoeğitim programı farklı web2 araçları dijital olarak yeniden tasarlanarak öğrencilere zoom bağlantısı ile uygulanmıştır.
Öğrencilerin hayal kurma, umut besleme ve birlikte doğru kararlar alabilme becerilerini geliştirme amaçlı bitmoji kullanılarak bir dijital materyal hazırlanmıştır. Hayali bir yere yolculuk sırasında karşılaştıkları fırtınalardan kurtulmaları için sunulan seçenekler arasından seçim yapmaya dayalı bir senaryo hazırlanmıştır. Öğrencilere birlikte tartışarak doğru karar verebilme kazanımı için zoom ile yapılan bağlantı ile hazırlanan materyal ile çalışılmıştır.
Projede Güvenli İnternet/Dezanformasyon /Siber Zorbalık/İnternet Bağımlılığı Konularında Yapılan Çalışmalar;
Güvenli İnternet kullanımı ile ilgili bitmojili bir dijital materyal öğrencilere sunulmuştur.
Velilere yönelik Güvenli İnternet ve Güvenli Hayat konulu bir sunum hazırlanarak youtube kanalına yüklenmiş
ve velilerin izlemeleri için paylaşılmıştır.
M.Yusuf ve Eslem adlı öğrenciler kendi hazırladığı dezenformasyon konulu araştırmasını zoom üzerinden ekip ile paylaşmıştır.
Erva güvenli internet, Rana internet bağımlılığı konusunu araştırma yaparak hazırladıkları sunuyu proje ekibi ile paylaşmıştır.
Zehra ve Şevval adlı öğrenciler, ikili ekip çalışması ile siber zorbalık hakkındaki araştırmalarını birlikte sunmuşlardır. İki öğrenci Google slayt kullanarak, iş birliği yapmaya karar vermiş olması öğrencilerin akran dayanışması içinde olduklarının bir kanıtı niteliğindedir.
2 proje ortağı öğretmen Google slayt ile ortak çalışma yaparak bitmojili bir kaçış planı hazırlamış, zoom üzerinden öğrenciler ile paylaşılmıştır. Bu kaçış planında 2 öğretmen bir odada kapalı kalmıştır ve kurtulmaları için anahtara ihtiyaçları vardır. Anahtarı bulmaları için haritaya ulaşarak, harita üzerindeki güvenli internet ve sahte haberler ile ilgili sorulara doğru cevap vermeleri gerekmektedir. Materyal uygulanması sonucunda anahtar bulunarak, öğretmenler kurtulmuş ve bu hazırlanan materyal öğrencilerin oldukça ilgisini çekmiştir.
Öğrencilere classtools web 2 aracı kullanarak proje ve güncel olaylar ile ilgili haber yapmaları istenmiştir. Öğrenciler yaptıkları haberleri proje twinspace foruma yüklemiştir.
Özet olarak; proje sürecinde öğrenciler kendi bitmojilerini oluşturma, flamingteks ile isimlerini yazma, postermywall ile logo tasarlama, fodey ile sincabı konuşturma, chatterkind ile cesaretli oldukları duruma örnekler verme ve verilen padlete yükleme, classtools ile haber tasarlama, google slayt ile sunumlar hazırlama gibi görevleri kendileri yapmıştır. Ayrıca wordwall ile birbirlerini ne kadar tanıdıklarını ölçmek amacıyla hazırlanan oyunu oynamış, tricider ile logo seçimine katılmış, answergarden kullanarak son zamanlarda en çok duydukları kelimeleri yazmış, learningapps ile hazırlanan eşleştirme oyununu oynamış ve ilham verecek bir hayat hikayesi olan Walt Disney’in hayat hikayesini izleyerek, sorularını cevaplamış, jamboard kullanarak kendilerini iyi hissettikleri durumları paylaşmış, mentimeter kullanarak da başardıkları işleri ve gelecek de olmasını istedikleri bir dileği yazmışlardır. Google Earth programı ile istedikleri her yeri gözlemleme yolu sağlanmıştır. Değerlendirme için liveworksheets ve testedich programlarını kullanmışlardır.
Proje sürecinde öğrencilerin tümü kendi şifre ve kullanıcı adı ile proje twinspace sayfasına giriş yaparak forumu kullanmış ve çalışmalarını materyaller bölümüne yüklemişlerdir.
20 öğrencinin de katıldığı kendimizi iyi hissetmek için neler yapabiliriz? konulu bir sunum Google slayt kullanılarak hazırlamış, verilen harflerle bir tasarımı da birlikte oluşturmuşlardır. Fırtına adlı hikaye storyjumper programı kullanılarak, öğrenciler tarafından seslendirilmiştir.
Proje ortak ürünü olan ‘Kendimizi İyi Hissetmek İçin Neler Yapabiliriz?’ sunumu ve sanat çalışması, proje için haber tasarlama, logo oluşturma, sincabı konuşturma, akrostij şiir yazma, rap müzik ile sunma, son zamanlarda en çok duydukları kelimelerle yazı oluşturma öğrencilerin yaratıcı düşünme becerilerini geliştirmiş, araştırma yaparak hazırladıkları sunumları ve çalışmaları paylaşma ise girişimciliklerine katkı sağlamıştır.
Yaygınlaştırma
Proje sürecinde yapılan çalışmalar EBA da paylaşılmış, blogger sitesi ve facebook grubu açılarak veliler ve meslektaşlar arası paylaşımlar yapılmıştır. Proje ile ilgili çalışmalara okul web sitesinde yer verilmiştir. Hazırlanan bitmoji sunumları, öyküler, oluşturulan proje ürünleri e-twinning üzerinden de paylaşılmıştır. Bu hazırlanan dijital materyaller başka meslektaşlar tarafından da kendi sınıflarına da uyarlandığı görülmüştür. Rehber öğretmen olarak öğrenciler ile EBA üzerinden canlı bağlantılar yapılarak, okulumuzdaki farklı sınıflarda da projede yer alan çalışmalar yapılmıştır. Projede gerçekleştirilen ‘Mutlu Yaşamak’ adlı öykü çalışması e-Twinning Live etkinliği oluşturularak yapılmıştır. Etkinliğe 406 twinner katılmıştır..
Projeye okul öğretmenlerine Psikosoyal Destek Hizmetleri Salgın Hastalık psikoeğitim Programı kapsamında seminerler düzenlenmiştir. Veliler için de seminer videosu hazırlanarak youtube kanalına yüklenmiş, link paylaşılarak ve zoom üzerinden bağlantı da yapılarak bilgilendirme yapılmıştır.
Proje 2 ortak ile yürütülerek, çalışmalar birlikte organize edilmiş, görevler paylaşılmış ve twinspace proje sayfasında da ortakların projeye katkıları görev paylaşımı tablosunda gösterilmiştir. 2 ortak okulun psikolojik danışmanı tarafından yürütülen projede, kurucular mesleki anlamda birbirlerini geliştirmiş ve ilham verecek çalışmalar yürütmüştür. Proje 2020 -2021 Eğitim öğretim yılı içinde yürütülen bir proje olduğundan henüz kalite etiketi için başvurusu yapılmamıştır.
Öneriler
Psikolojik sağlamlık kazanımının küçük yaş gruplarında çalışılması önem arz etmektedir.
Olumsuz olaylar yaşandığında karşılaştıkları sorunlarla mücadele eden, maruz kaldıkları stres ile baş etme becerilerini erken yaş döneminde kazanmaya başlayan bireyler yetiştirilmesi için gereklidir. Sağlıklı toplum için olması gerekenler arasında yer almaktadır.
Küçük yaş gruplarından başlayarak psikolojik sağlamlık kazanımının nasıl kazandırılacağı ve geliştirileceği üzerinde durulması gereken bir alandır. Bu projenin ülkemizde psikolojik sağlamlığın ilkokul düzeyinde çalışıldığı bir proje olması bakımında da alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Bu konuda küçük yaş gruplarından itibaren çalışılması için psikoeğitim programları oluşturulması ve uygulanarak değerlendirilmesi önemli olacaktır.
Bununla birlikte öğrencilerle birlikte öğretmen ve idarecilerin yanında ebeveyn eğitimleri yapılmasının toplum sağlığı bakımından gerekli olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmalarla birlikte 21.yy dijital çağında bireylerin dijital becerilerini geliştirme ihtiyacı içinde olduğu bu dönemde, olmazsa eksik olunacak dijital güvenliği geliştirecek eğitimlere verilmelidir. Kamu spotları oluşturulmalı ve düzenli bilgilendirmeler yapılmalıdır.
Kaynakça
An Insectivorous But Scotophilus Dingani. Journal Mammal. V: 87, Pp:161–170 Jacobs, E.E., Masson, L.R. ve Harvill, R.L. (2006). Group Counseling Strategies Skills. USA: Thomson
BTK (2014). İnternetin bilinçli kullanımı ve teknoloji bağımlılığı çalıştayı raporu.
https://www.guvenliweb.org.tr/dosya/MUUMu.pdf.
Davis,Nancy.(2017).Travma Sonrası Stres Bozukluğu.(Hayal Demirci) Çocuklar için İyileştirici Öyküler. Travma ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu Belirtilerini Tedavi Eden Hikayeler içinde. Nobel Yaşam. Ankara.
DeLucia-Waack, J. L. (2006). Leading Psychoeducational Groups for Children and Adolescents. Thousand Oaks, CA: Sage
Öz,Fatma (2009).Ruh Sağlığının Korunmasında Önemli Bir Kavram: Psikolojik Sağlamlık. Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Dergisi,82-89.
Yorumlar
Yorum Gönder